Ang mga Balita

Sa bakod ng mga nakatitibong basag na bote
At nakatutusok na alambre,
Nakasabit ang babala ni Tiyo Samuel:
Bawal pumasok, bawal mangahas
Itapak ang paa sa lupang Amerika.

Kung nakapasok naman--
Hubarin ang Sketcher o Nike,
Ipakita ang makalyo't lipaking talampakan.
Ipagpag ang gunita ng Burger King at Kentucky
Sa hilatsa ng dila.
Bumalik sa lasa ng inunang kultura.
Burahin ang rima ng Jack and Jill sa tainga,
Ritmo ng kubing at tambol ang ialsa.
Hipan ang mitsa ng bombilya,
Magbasa sa dilim ng kawalang-pag-asa.

Sa mukha ng mga plakard at pahayagan
Naghuhumiyaw ang babala ni Uncle Sam:
Lipulin ang mga migrante
Sa pabrika, konstruksyon, paaralan,
Karihan, tunahan at latahan;
Putulin ang mga kamay na kumakamas
Ng kahel, ubas at mansanas;
Bulagin ang mga bumabasa't nagpapakahulugan
Ng Bill of Human Rights.
Kung nangangatwiran nama'y ikulong, pipihin.
At saka ulit-ulitin:
Bawal pumasok, bawal mangahas
Itapak ang paa sa lupang Amerika.

Sa bakod ng mga nakatitibong basag na bote
At nakatutusok na alambre,
Nakapagkit ang babala sa mga mandirigma:
Ikalat ang mga aral ng demokrasya
Sa Russia, Iraq, Iran, Afghanistan,
Pilipinas, Vietnam, Africa, Mexico at Pakistan.
Saanman at alinmang pook na di umiindak
Sa sayaw at usong 'Kano,
May isip di pa nagagahis ng kolonyal na bihis,
Umaalmang lagi ang panulat at isip.

Ay, may bago bang balitang sukat
Makaparam ng pagkabalisa?
Nagtatanong ang iyong pamangkin--
Tiyo Samuel, nabago nga ba'y tanging pangalan
Nang maging citizen kamakailan?
Bakit ngayon pinahahabol sa aso,
Sinisilaw sa lente, pinapatay sa gulpi,
Ang mga kakulay, kalahi,
Kaibigang inutangang-loob at itinatangi
Ng mga ninuno mong bayag na bayag
Nang sa Amerika'y sumapi?

Sino ba ang nag-ugnay-ugnay ng mga estado
At sa mga perokaril dugo'y nabubo?
Sino ba ang nagtanim ng tubo
Nang ang Cuba'y magkait ng produkto?
Bakit hinuhubdan ang sa 'yo'y nagbihis?
At nilalapastangan ang kaangkinang dikit?
Hindi pangalan lamang ang nagtatatak ng kakikilanlan,
Nakataya rin ang budhi sa hapag na katarungan.

Hala, sayawan ang mga bangkay at bilanggo--
Migranteng tumalima sa ikinaway mong pagsuyo.
May anino silang sa lupa'y nakalatag,
Hangga't ang mukha'y may tarak na liwanag.

Nakatitibo, nakatutusok, ang mga bote at alambreng bakod--
Ngunit doon, doon itinataboy ang mga sumampa;
Doon isinasalya ang nakapasok na.

Wala na bang ibang balita si Uncle Sam?




Elynia S. Mabanglo
Abril 14-19, 2006