M’UW NU WAQAB
Rogon ni yoeg Walter Chieng ngaak’
Angela Y. Kenrad ngea Sheri Manna’ ngea Keira Ballantyne
Raayog
ni nga mu weliy ba mit’ ea m’uw ngea ba mit’ u roy u Waab?
Raayog.
Qiin mit ea m’uw ni baay rodaed yu
Waqab?
Qanngeeg mit. Chugpiin mit, ma thowqab mit, ma buleal mit, ma popow
mit. eree anngeeg mit.
Raayog ni ngam weliy rogon yaqan ba
mit ngea ba mit?
Gu raa weliy ni da dabiyog ni ngugog yaqan. Chugpiin ea awochean ea ba
bug bug. Ma thowqab ea ba k’iy awochean ni ba gaa radan ni woed bang i
palang u m’oon, ma tomur ea ba soor nga laang ni daqan ea l’agruw, ri
taqreeb ni gaqar nga lang. Ma popow ea faqan l’agruw awochean ni arogon.
Ma buleal ea daariy awochean, yaa gu ni taay ni gowa woed ba dabiy, ni
gowa awochean. araay ea anneeg mit ea ea m’uw u roy u Waqab.
Bin ba araay ni ka noeg ea chugpiin ngaaq, araay ea bin yima yaen
riy nga riigur ko magael. Ma bin baaray ni ka noeg ea thowqab ngaaq, ba
dakea woed rogon ea sampan fa maang. Yima gachowriy ea chugum riq ngea
gidii nib yoqor. Ma bin baaray ni popow ea biney ea yi bea toey ni ba
achiig, ku yi bea toey ni ba gaaq. Baay i tin ba achichiig ni l’agruw
ea gidii ni ngea yaen u dakean, baay ea tin dalip. Ma baaq ni ku ni
toey nib gaaq nib gaaq ni kura yaen ragag ea gidii nga dakean.
Ma buleal ea ku am rogon. Kiy bea toey nib achiig ma ku rayog ni ku ni
gaaq neeg, ni ngea pireeq ea gidiiq ni ngea yaen nga dakean.
Kam gaqar ea thoqwab ea faen ea
chugum ngea gidiiq. Mea ere ku arogon ea buleal?
Arogon ea buleal. Buleal ea gonopan taabeaq, fa l’agruw ea gidii riq.
Yi ma yaen riy ni araay u charean ea binaew ii yaen nga u ni fitqeaq.
Ma popow ea ku baay ni ba achigchiig ku bea yaen urnngin ni bea yaen ea
gidii riy. Baaq ni taqreeb ngea l’agruw ma kiy ma faleag ni ba gaaq ni
ku woel ea thowqab ngea chugpiin. Bi yoqor nib yoqor ea gidii ni ngea
yaen ngaaq, ku raa yog ni ngea yaen nga riigur ko fitqeaq. Mea yi ma
toey nib gaaq, ma raa yaen nga riigur, ma thoqwab ea dangaaq. Daabiyog
ni ngea yaen nga riigur. Yi goqo riyu l’aay ea bea yaen riq ni ba dakea
boed ea sampan. Goqo gachwor gidii fa chugom ea yi ma fanaaq ngaaq. Ma
fa rea chugpiin faraam ea kemos ni ngan fanaaq ngaay ea fitqeaq u
riigur.
Ma raa suul ko fitqeaq u riigur, ma dabiyog ni ngan milekag riy u roy u
l’aay i yaen. araam ea ka ni taaq ni goqo u marweel u riigur eree nga
yaen ngaaq, fitqeaq u riigur.
Raayog ni nga mog fithingan ni ba
yang ea m’uw ngea biyang?
Gubin ea m’uw, ea yibe yog ea buleal, armea bin ba araay ni kenggin ea
m’uw, minog ea awochean ea m’uw, ko bin baaray ni fin yi bea yaen ni
puthuy ngaaq, mea yi bea nga laang ngea bi gaqar.
Qara mea awochean ea m’uw, mea buleal ea kenggin, ya
gaathi taab gak’iy ni kan toey, yi bea toey ea kenggiin ni buleal ngea
muuq, mi nib ni toey awochean, mi nib ni puthuy ngaaq. eree yi
bea yoeg ea paruur, ko bin ba aram ni awochean, ma kenggiin ea araay ko
buleal ni yi bea yoeg. Mea fin ni puthuy paruur ngaaq mea yib ea bin
baaray riy ni popow. Ma ku arogon ea chugpiin, baay ni toey kenggin ma
ku ba buleal. Ma faqan ni yean ni fal’eag awochean fa rea n’ean ni
gaqar, nib ni puthuy ngaaq ma aram ma ka noeg ni chugpiin. Ku arogon i
chaqaney i thowqab ku baay ni toey kenggin ma ku boed ea buleal, fin ni
feek awochean nib nin’ ngaaq. Mea ea imoey ni awochean ni baley ngea
baley mi nib non’ awochean u baley nga baley, ma arame mea yibi
gaagiyel ni ba thowqab, yaa arme kea thilthil yaqan ea pinneaq. Pi m’uw
neaq ea raa m’aay reeb ni yi raa feek nga charean reeb ma daqan ni
taqreeb, yaa yug ra bagyow ma reeb yaqan. Ma bin baaray nib buleal ea,
bin baaray ni daariy awochean, boel ba dabiy, daariy awochean daariy
boechii ban’ean riq ni kan fael nga laang, armea buleal ea bineq. Biney
ea yi ma fanaaq u, yima toey nga un fanaaq arayu l’aay, nga u ni
siyeenyeen eru taan ea milil ko fitqeaq. Gathi ngan fanaaq ko ban’ean
ni ba gaaq.
Gubin ea pii m’uw neam ma baay ea
thaam riq?
Gubiin ma baay ea ea thaam riq. Arogon. Dariy reeb ni ni badakea boel
ea boech fa n’ean ni ngea yaen ni daariy ea thaam riq. Gubiin ma baay
ea thaam riq.
Ma urogon ea laay, gubiin?
Gubiin ni yima taay ea laay ngaaq. Ku chaqan baaray ni bin ka noeg ea
buleal ngaaq, ki ma taay ea laay ngaaq. Baay ni n’igin ni kea gaaq
boech, ma aram mi nip’ ea lay riy. Laay ea taqab rogon, laay ko
chugpiin ngea thowqab, ngea popow ngea chaqaney i buleal. Taqab rogon
ea lay riq, daqan n’igin reeb ea m’uw, ni ba mit ea m’uw, ma ba miit ea
laay, daangaq. Goqo ri taqreeb ea yaqan, ni fa rea n’ean ni ba dalip ea
-- yaqan, fa rea n’ean ni arogon.
Taqab miit, taqab yaqan ea laay ko m’uw. Mu guy ea biney nug beyog.
N’ean ma thil rooraed ea ba gaaq reeb, ma aram ea ba gaaq nib gaaq ea
rea laay neam riy. Ma tin ba achiig ea ba achiigchiig ea laay riq.
Goqo taq taqreb ea laay u dakean?
Goqo taqtaqreeb ea laay u dakean. Ah, eree soen yaa kug pagtaliin
ban’ean. Chaaqan ba araay ea dariy ea laay rook’, ka fin ni yib nga
n’ug. Thowqab. Chaaqney ea daniir fal’eag ea laay rook’, yaa chaaqney
ea ba dakea boel ea sampan fa maang. Gachwor gidii nib yoqor nib yoqor,
ngea gachwor chugum. Ere daniir fal’eag ea laay ko chaaqney. Yi raa ni
af ni af ea chugum ngaaq, magaad iyig naag ii yaen nga mak’ef, magad
bea mamniy. Daniir tareg neeg ea chaaqney. Boel ea sampan, feek chugum
ea maruweel ko chaaqney. Ma chaaqney i chugpiin mea popow ea taqreeb
rogrow, yima toey nib gaaq nib gaaq. Mea yaen nga riguur, nga un
fitqeaq riyu riguur. Baay i ba achichiig ma kea yaen araay u l’aay. Mea
chugpiin ea daangaq. Mithaath ea chugpiin nug guq, kakroom nib
achigchiig, ni yi bea milekag riy, boechii n’ean nib achichiig. Chanea
ri boed yaqan ea chugpiin, ni bin’eam ea dabiyog ni ngea yan u riguur,
aram ea uroyu l’aay ea nga ku ni yaen naag riq.
Baaq ban’ean ni gu ma rung’eg
ni yima yoeg ea m’or magael ngaaq,
irearaam ea n’ean ni kiy ma yoeg ko chugpiin fa daangaq?
Ireraam, armea chugpiin ea m’or ea magael nga riguur. eree taqab rogon
ea chaaqney i popow ko chugpin, yaa ku yi bea feek ko mageal nga
riguur. Faqan raa gaaq ea popow ni ku boed ea chugpiin ni kea gaaq i
gaaq gathon, ma aram ea ku ma yaen nga riguur ko fitqeaq ni riguur.
Ka baay ea gidii ea chiiney ni ka bea
toey ea m’uw?
Sana ka baaq, daaganaang. Sana yi ka raa moq mathath i gidii, ni ka bea
toey ea m’uw, daakugnang ko gin baay beaq riq ni kuma toey m’uw. Er u
Ggil ea ka immoey beaq riq faraam, dagnang, ni ka baq ea chineey, ni i
toey ea m’uw, fa dabkugnaang. Eru, Leang? Kug pagtalin fithingan ea
chaaqneam, ni i dimow m’uw.
Tamag nu Bechiyal ea ku baaq reeb ni
ka fin ki maqnaag. Fa dag naang ni
dawor i maaq ea chiiney.
Pitamag?
Tamag nu Bechiyal
Daqan gu naang ea chaqan nima dimow m’uw. Chaqan ea fin ni fool i dimow
m’uw. Kakroom ni u gu moey u Maap ea daar dimow m’uw. Ri sana ka fin i
fil rogon ea dimow m’uw.